Przedszkole nr 1 w Łańcucie - kontakt 017 225 21 44     ul. Sienkiewicza 5B 37-100 Łańcut Przedszkole nr 1 w Łańcucie - kontakt

Program adaptacyjny

PROGRAM ADAPTACYJNY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 1

W ŁAŃCUCIE

 

„JESTEM JUŻ PRZEDSZKOLAKIEM 

 I. Wstęp

 Adaptacja to przystosowanie do nowego środowiska, do nowych sytuacji i warunków. Dla małego dziecka takim środowiskiem jest przedszkole, gdzie zdobywa ono pierwsze doświadczenia społeczne. Ważne jest by te doświadczenia przebiegały w atmosferze spokoju i poczucia bezpieczeństwa.

              Chcąc dobrze przygotować dzieci do nowych doświadczeń musimy zdawać sobie sprawę z faktu, iż proces adaptacji dziecka do nowego środowiska odbywa się we wszystkich sferach działania organizmu, a w szczególności fizjologiczno-biologicznej, emocjonalno-społecznej i poznawczej.

              U 3,4-latków mamy do czynienia z szeregiem właściwości rozwojowych utrudniających rozpoczynanie edukacji przedszkolnej tj.

- niski poziom autoidentyfikacji,

- dominacja sfery emocjonalnej np. potrzeby bezpieczeństwa, miłości,

- niski poziom kompetencji językowej,

- poziom rozwoju poznawczego i sposób poznawania pojęć czasu i przestrzeni, który jest potrzebny do orientacji w nowym środowisku społecznym,

- nieznajomość środowiska, w którym dziecko ma być samodzielne przez wiele godzin,

- różne umiejętności samoobsługowe.

Do przedszkola przychodzą dzieci z bardzo zróżnicowanym zasobem umiejętności samoobsługowych i nie jest to spowodowane ich poziomem rozwoju psychoruchowego, a właśnie systemem wychowania w rodzinie.

              Dla wielu dzieci pierwsze kontakty z przedszkolem są źródłem przykrych napięć emocjonalnych, utrudniających im przystosowanie. Jednak przedszkole jest właściwym środowiskiem do uczenia dziecka niezależności uspołecznienia.

Dziecko szybciej się do niego adaptuje i zniesie niedogodności, gdy będzie go postrzegało jako bezpieczne i atrakcyjne dla siebie.

II. Założenia programu adaptacyjnego

  Program „Jestem już przedszkolakiem” ma ułatwić dziecku przekroczenie progu przedszkola, skrócić okres aklimatyzacji, zintegrować ze sobą dzieci i rodziców.

Założenia programowe:

- program adaptacyjny oparty jest na wiedzy o rozwoju dziecka,

- określa system wzajemnych oddziaływań pedagogicznych oraz organizacyjnych przedszkola i rodziny w celu stworzenia dzieciom pomocy w zaadaptowaniu się w nowym środowisku przedszkolnym.

Adaptacja jest to proces uzyskiwania równowagi między potrzebami dziecka a otoczeniem. Wymaga ona dużego zaangażowania nauczycieli i rodziców. Program adaptacyjny „Jestem już przedszkolakiem” polega na pracy w naturalnym środowisku dziecka, czyli przedszkolu w grupie rówieśników przy aktywnym udziale rodziców.

Działania profilaktyczne mają na celu:

- stworzenie dzieciom możliwości do bezstresowej adaptacji,

- do nawiązywania nowych i pozytywnych kontaktów z rówieśnikami, co zwiększa kompetencje społeczne.

III. Cele edukacyjne programu

              Głównym celem jest umożliwienie dzieciom sprawnego rozwiązywania trudności związanych z podejmowaniem nowych ról w środowisku przedszkolnym. Koncentruje się na różnych kierunkach pracy z dzieckiem. Szczególny nacisk kładzie się na kształtowanie osobowości i wspieranie jego rozwoju.

Cele główne:

- uczenie nawiązywania bliskiego kontaktu z innymi osobami,

- pomoc w budowaniu pozytywnego obrazu własnego „Ja” i zaspokajaniu poczucia bezpieczeństwa,

- uczenie sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami, właściwego reagowania na przejawy emocji innych oraz kontrolowania zachowań,

- wdrażanie do zachowań akceptowanych społecznie

Cele szczegółowe:

- zmniejszenie napięć i niepokojów związanych z nową sytuacją przedszkolną,

- ułatwienie dzieciom przekroczenia progu dom – przedszkole,

- pomoc dzieciom w pokonywaniu lęku wywołanego zmianą trybu i rytmu życia,

- rozwijanie pozytywnej samooceny i poczucia własnej wartości,

- rozwijanie samodzielności dziecka,

- zaangażowanie rodziców do aktywnego uczestniczenia w działaniach na rzecz dziecka,

- wzmacnianie pozytywnych relacji między rodzicami i ich dzieckiem,

- wzmacnianie więzi uczuciowej z rodziną i środowiskiem, w którym dziecko wzrasta,

- obniżenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dziecka pod opiekę personelu przedszkola,

- skrócenie okresu adaptacji dzieci rozpoczynających edukację przedszkolną.

Cele operacyjne:

Dziecko:

- zna swoje imię i nazwisko,

- chętnie przebywa w przedszkolu,

- zna podstawowe zasady i normy zgodnego współżycia w grupie,

- zna swoje prawa i obowiązki,

- wie,  jak przebiega rozkład dnia w przedszkolu,

- rozumie, że pobyt w przedszkolu jest tymczasowy i zawsze kończy się powrotem do domu,

- wie, że musi się zachowywać tak, aby było bezpiecznie,

- podejmuje samodzielne działania,

- samodzielnie lub z niewielką pomocą nauczycielki rozbiera się i ubiera,

- rozpoznaje swoje rzeczy wśród innych,

- jest samodzielny przy spożywaniu posiłków

- samodzielnie podejmuje czynności higieniczne i załatwia potrzeby fizjologiczne,

- nawiązuje i pogłębia kontakty interpersonalne,

Rodzice:

- znają tzw. tryb życia w przedszkolu,

- interesują się osiągnięciami edukacyjno-wychowawczymi dziecka,

- wspierają nauczyciela w jego działaniach edukacyjnych,

- usamodzielniają dzieci w zakresie samoobsługi,

- wspierają dzieci psychicznie i niosą pomoc w procesie adaptacyjnym,

- aktywnie uczestniczą w „życiu grupy i przedszkola”

IV. Metody i formy służące realizacji programu adaptacyjnego:

  Dziecko w wieku przedszkolnym  charakteryzuje się dużym ładunkiem emocjonalnym. Realizując założenia programu należy tak dobrać metody i formy, by efekt był jak najlepszy. W pracy z dzieckiem podstawową formą działalności jest zabawa. W zabawie w sposób naturalny , nie stresujący dziecko – bawiąc się uczy. Jest ona celem sama w sobie. Dzięki zabawie dziecko zaspakaja swoje potrzeby fizyczne, psychiczne, społeczne, a także ciekawość poznawczą.

   Najczęściej stosowane metody nauczania to:

  • podająca - np. opowiadanie, wiersz, historyjka obrazkowa,  piosenka itp.
  • aktywizująca - oparta na przeżywaniu  różnorodnych treści i wartości,
  • problemowa – oparta na odkrywaniu nowych wiadomości podczas rozwiązywania problemów,  np. inscenizacja , burza mózgów, gry dydaktyczne,
  • praktyczna  - oparta na działaniu polegającym na zmienianiu rzeczywistości i samego siebie  poprzez sprawdzanie wiadomości w praktyce, ćwiczenia,

Możemy przy tym wykorzystać metody odtwórcze / zabawowo-naśladowcze, zadaniowe, sytuacyjne/, metody twórcze R. Labana, A.M. Kniessów,  W. Sherborne,  i in.

    Praca z dziećmi w przedszkolu wymaga określonych form organizacyjnych. Do podstawowych form pracy wychowawczej i edukacyjnej w przedszkolu należą:

  • zabawa dowolna i zorganizowana,
  • czynności samoobsługowe związane z utrzymaniem higieny osobistej  oraz praca użyteczna,
  • spacery i wycieczki ,
  • zajęcia organizowane przez nauczycielkę,
  • uroczystości przedszkolne,

     W wyniku prawidłowego wykorzystania tych metod i form wychowanek powinien być człowiekiem aktywnym, myślącym i prawidłowo funkcjonującym w życiu społecznym. W codziennej pracy z dziećmi stosując różnorodne metody i formy  pracy rozbudzamy aktywność twórczą dziecka, zapewniając pozytywną motywację do podejmowania zadań rozwijających wiarę we własne siły i możliwości.

 WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI :

  Rodzice dzieci przedszkolnych tworzą integralną część programu adaptacyjnego., dlatego współpraca z nimi jest bardzo ważna. Umiejętnie należy więc dobierać formy współpracy z rodzicami dzieci .

Formy kontaktów z rodzicami wychowanków, to:

  • zebrania z rodzicami
  • kontakty indywidualne
  • rodzinne spotkania
  • zajęcia otwarte dla rodziców
  • uroczystości przedszkolne
  • gazetki przedszkolne, strona internetowa przedszkola,
  • tablice informacyjne dla rodziców
  • ulotka informacyjna o przedszkolu oraz wyprawce przedszkolaka
  • zaproszenie rodziców na tzw. DNI OTWARTE PRZEDSZKOLA, plakat informujący o organizowanych „Dniach Otwartych Drzwi”
  • ogłoszenie o zapisach dzieci do przedszkola
  • możliwość uczestniczenia dzieci nie uczęszczających do przedszkola w różnego rodzaju uroczystościach, imprezach, wyjazdach i wycieczkach,
  • organizowanie przez przedszkole imprez środowiskowych , jak np. Spotkanie z Mikołajem, Bal Karnawałowy, Festyn Rodzinny itp.

V. Ewaluacja – spodziewane efekty wdrażania programu

Dziecko, które w przedszkolu przechodzi okres adaptacji poddane jest ciągłej i wnikliwej obserwacji. Każde działanie nauczyciela musi być przemyślane i zaplanowane. Nauczyciele muszą więc dostosować warunki otoczenia do potrzeb dziecka uwzględniając jego stopień rozwoju psychicznego, emocjonalnego i społecznego.

Ewaluacją końcową będą wyniki ankiet dla rodziców dotyczące przebiegu procesu adaptacyjnego dziecka w przedszkolu.

RODZICE:

 * kwestionariusz wywiadu z rodzicami dzieci

  * oczekiwania rodziców wobec dzieci

DZIECI:

- arkusz obserwacji dziecka podczas zabawy

VI. Bibliografia

1. Bolechowska M.: Adaptacja dzieci do środowiska przedszkola.

2. Florek A.: Przedszkole dobre dla dziecka.

3. Lubowiecka J.: Przystosowanie psychospołeczne dziecka do przedszkola.

4. Natowska H.: Różnice indywidualne czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego.

5. Przetacznik A., Gierowska M., Makieło-Jarża: Podstawy psychologii ogólnej.